Luật sư Lê Công Định: Người Gây Khó Xử!


Quanlambao- Việt Nam đã thu hút được một nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài đầy ấn tượng tới 8 tỉ USD trong năm vừa qua, theo báo cáo vừa công bố ngày 17 tháng 9 bởi Hội Nghị Thương Mại và Phát Triển của LHQ (HNTMP). Thật vậy, bản báo cáo cho thấy rằng các nhà đầu tư ngoại quốc đã xem Việt Nam là một cơ hội đầu tư hấp dẫn hơn so với 10 quốc gia Đông Nam Á lân cận, ngoại trừ Mã Lai Á (cùng con số 8 tỉ), Singapore (22.7 tỉ), và Thái Lan (10 tỉ). Và người ta có thể thấy rõ lợi ích của luồng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đổ vào Việt Nam trong thập niên qua như thế nào. Khi tôi đến Việt Nam lần đầu tiên vào năm 2000, nơi đây vẫn còn là một quốc gia chậm tiến, nghèo khó, giống như các nền kinh tế Mác-Lênin khác. Nhưng trong chuyến viếng thăm gần đây nhất của tôi vào tháng 9 vừa qua, thành phố Hồ Chí Minh đã trở nên lấp lánh. Sau vài ngày lái xe dạo quanh vùng đồng bằng sông Mê Kông, những dấu hiệu của sự phồn vinh gia tăng có thể nhìn thấy ở mọi nơi, và nhất là trên gương mặt của những thường dân tấp nập với công việc của mình một cách yên ả trên những xe gắn máy. Kể cả những nhà phê bình khó tính nhất cũng phải công nhận những phát triển kinh tế của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của đảng CS trong thập niên qua, kể từ khi Việt Nam rời xa con đường kinh tế tập trung kiểu Liên bang Xô Viết.

Các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là Phòng Thương Mại Hoa Kỳ AmCham tại Việt Nam, có thể tự hào rằng mình đã có công lớn trong tiến trình hiện đại hóa và phát triển tại Việt Nam. Những thành viên AmCham vẫn thường cho rằng, khi họ động viên Việt Nam xem trọng tính bất khả xâm phạm của các hiệp ước thương mại, thì họ cũng đã động viên quốc gia này đi theo con đường cai trị theo pháp luật, và như thế động viên cả việc mở rộng tự do chính trị. Suy cho cùng, bản Công Ước Quốc Tế về các Quyền Dân Sự và Chính Trị (ICCPR) mà Việt Nam đã đặt bút ký, cũng hàm chứa một khế ước mà chính quyền VN phải tuân thủ đối với người dân của họ.

Vấn đề ở đây là: Chính quyền nhà nước Việt Nam không coi trọng hiệp ước này. Bất chấp những dấu hiệu rõ rệt về sự phát triển kinh tế mà tôi nhận thấy một năm trước đây, tháng 9 năm 2008 cũng đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc đàn áp mới đối với những người dân Việt Nam mà “tội trạng” của họ chỉ đơn thuần là việc tin rằng họ đáng được hưởng các quyền tự do ngôn luận, tự do lập hội, tự do tụ họp mà Công Ước Quốc Tế về các Quyền Dân Sự và Chính Trị đáng lẽ phải bảo vệ. Tính cho đến nay, đã có hơn 20 người trong số những người can đảm này đã nghe tiếng gõ cửa giữa đêm khuya trong một năm qua. Và đây là lúc mà câu chuyện trực tiếp liên can đến – và trở thành khó xử cho – Phòng Thương Mại Hoa Kỳ (AmCham).

Vào ngày 13 tháng 6, một luật sư nổi danh của Việt Nam tên Lê Công Định - đồng thời cũng là thành viên của AmCham ở Thành phố HCM và là một luật sư bào chữa về luật thương mại và nhân quyền được nhiều người kính trọng – đã bị bắt giữ và giam cầm cho đến nay. Ông Định là đối tác của công ty luật DC Law, một công ty luật nổi tiếng tại TP HCM, với một danh sách các thân chủ gồm các nhà đầu tư nước ngoài lớn tại Việt Nam. Hiện nay, ông ta đã bị cấm hành nghề luật tại VN. (Theo kiểu cách cổ điển của CS, ông Định đã bị cấm hành nghề trước khi việc “điều tra” chính thức kết thúc, và trước khi có một tòa án xử theo kiểu “diễn kịch”.) “Tội trạng” của ông Định chỉ đơn giản là vì ông ta tham gia hoạt động ôn hòa cho các quyền tự do mà công ước quốc tế ICCPR bắt buộc chính quyền VN phải tôn trọng. Đặc biệt là việc ông Định đã vi phạm Điều 88 của Bộ luật Hình sự, kết tội những ai “tuyên truyền” chống đối chính quyền – như đã định bởi Bộ Chính Trị. Trong cách nhìn của Bộ Chính Trị, Điều 88 và các đạo luật khác đứng trên công ước quốc tế về nhân quyền. Và trong cách nhìn của cộng đồng doanh nhân Hoa Kỳ tại Việt Nam, à, họ đang quay sang hướng khác. Phòng Thương Mại Hoa Kỳ tại Việt Nam đã quay lưng với LS Lê Công Định, người đã trở thành một điều khó xử.

Câu chuyện minh họa cho tình thế khó khăn mà các nhà đầu tư ngoại quốc phải đối diện khi họ cố gắng làm ăn tại các quốc gia tiền hậu bất nhất thuộc Thế giới thứ ba, nơi mà luật pháp cai trị rất mong manh. Và với Phòng Thương Mại Hoa Kỳ tại VN, hy vọng duy trì tình trạng không ai để ý đến đối với những vấn đề quan trọng liên quan đến pháp luật, kể cả khi những vấn đề này liên quan đến thành viên sáng giá nhất và giỏi nhất của họ, là một việc làm đầy nguy hiểm. Có lẽ vì tin rằng họ có thể an toàn xâm phạm quyền tự do ngôn luận của người dân mà gặp phản đối đáng kể gì từ cộng đồng doanh nhân, các lãnh đạo ở Hà Nội gần đây đã chuyển tròn thành vuông. Hiện nay, Hà Nội cũng đang đe dọa các quyền tự do liên quan đến tiếng nói thương mại - kể cả những nghiên cứu xã hội về các đề tài kinh tế quan trọng nếu công trình nghiên cứu ấy đi ngược lại với đường lối của Đảng. Và như thế, khi người ta lặng im trước những bất công phủ lên đầu Lê Công Định và những người chủ trương ủng hộ dân chủ khác, thì cộng đồng doanh nhân Hoa Kỳ đã gián tiếp khuyến khích các thế lực hiện nay đe dọa những lợi ích trực tiếp của họ. Hơn nữa, Phòng Thương Mại HK cần lo lắng về tín hiệu họ đã gửi đến những người tranh đấu ủng hộ nhân quyền tại thủ phủ của Hoa Kỳ ở Hoa Thịnh Đốn.

Và đây là lý do:



Khi cố tình ngó lơ, ngay cả khi những khái niệm cơ bản về xét xử công bằng dành cho một thành viên của mình bị chà đạp, thành phần lãnh đạo của AmCham đã cho p hép chính quyền Hà Nội tin rằng cuộc đàn áp của họ đã nhận được ủng hộ ngầm từ cộng đồng doanh nhân Hoa Kỳ

Khi cố tình ngó lơ, ngay cả khi những khái niệm cơ bản về xét xử công bằng dành cho một thành viên của mình bị chà đạp, thành phần lãnh đạo của AmCham đã cho phép chính quyền Hà Nội tin rằng cuộc đàn áp của họ đã nhận được ủng hộ ngầm từ cộng đồng doanh nhân Hoa Kỳ. Đồng thời, bằng cách từ chối chỉ ra sự mâu thuẫn giữa Điều 88 tàn bạo và những quy tắc quốc tế văn minh mà chính quyền Việt Nam có nghĩa vụ phải tuân thù, AmCham cũng đã gửi tín hiệu tới những người hoài nghi thương mại ở Capitol Hill. Những người phản đối như Thượng nghị sĩ Barbara Boxer của bang California sẽ từ chối quyền tự do mậu dịch của Việt Nam với Hoa Kỳ phỏng theo Chế độ Ưu Đãi Thuế Quan Phổ Cập (GSP), với lý do thành tích nhân quyền của Việt Nam vẫn còn rất ảm đạm, bất kể những dấu hiệu khó cãi cho thấy sự phát triển trên phương diện kinh tế. Với sự im lặng của họ, AmCham đã cho những nhà vận động dân chủ tại quốc hội chứng cứ rõ ràng để biện minh cho những tố giác của họ về nhân quyền, cộng đồng thương mại đặt lợi ích lên trên các nguyên tắc.

Ngày 1 tháng 10 năm 2008, một tháng sau khi cuộc đàn áp được bắt đầu, TNS Boxer đã đóng khung vấn đề rất cô đọng: “Cũng như các nghị sĩ đồng nghiệp khác của tôi, tôi đã hy vọng rằng việc củng cố quan hệ của chúng ta với Việt Nam về mậu dịch kinh tế và giúp đỡ họ hội nhập vào cộng đồng quốc tế sẽ khiến hồ sơ nhân quyền của họ được cải thiện nhiều hơn,” bà tuyên bố khi trình bày đạo luật tước bỏ VN ra khỏi hệ thống ưu đãi tổng quát GSP, “Nhưng kết quả đã không như hy vọng đó.”

Giờ đây, với việc bắt giữ thành viên AmCham, LS Lê Công Định, cùng các nhà đấu tranh dân chủ ôn hòa khác, bà nghị sĩ đã có thêm đạn dược để thúc đẩy đạo luật này.

Hội Luật Gia Hoa Kỳ (ABA) đã lên tiếng về sự xâm phạm rõ rệt quyền được xét xử công bằng trong vụ bắt giữ LS Định và các nhà dân chủ tranh đấu ôn hòa khác cùng bị bắt giữ trong đợt này. Ngài đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội ông Michael Michalak cũng đã nhấn mạnh rằng LS Định và những người khác đã bị bắt giữ vì “những thảo luận nhằm củng cố luật pháp tại Việt Nam, việc làm rất bình thường đối với nhiều nơi khác trên thế giới.” Tổ chức theo dõi Nhân Quyền (HRW) và các tổ chức đấu tranh nổi bật khác cũng đã rất hùng hồn khi nói rằng Điều 88 và những đạo luật tương tự bắt nguồn từ chủ thuyết Mác-Lênin nên được bỏ chung vào thùng rác CS của lịch sử. Nhưng Phòng Thương Mại của Hoa Kỳ đã không nói thế - khi họ là một tiếng nói có thể được nghe rất lớn và rất rõ ràng ở Hà Nội.

“AmCham chắc chắn ủng hộ hệ thống luật pháp minh bạch hơn và nhà nước pháp quyền tốt hơn tại Việt Nam. Tuy nhiên chúng tôi không đưa ra tuyên bố hoặc ý kiến công khai về vụ Lê Công Định”. Ông Adam Sitkoff, giám đốc điều hành văn phòng AmCham tại Hà Nội, đã nói với tôi như thế khi trao đổi một loạt những điện thư gay gắt giữa đôi bên. Khi tôi hỏi nếu nghĩ lại ông ta có cho rằng sự việc sẽ đỡ hơn nếu AmCham nghiêm túc hơn và nói ra bất công, ông Sitkoff trả lời rằng “Cám ơn ông đã bỏ chữ vào miệng của tôi”.

Bà Virginia Foote, một thành viên nổi bật của ban điều hành AmCham được cả Hà Nội và Hoa Thịnh Đốn nể trọng với nỗ lực củng cố các quan hệ thương mại giữa hai quốc gia, trong một điện thư ngày 1 tháng 9 đã viết như sau: “Tôi không biết rõ chi tiết về sự việc này để bình luận – Tôi đã trở về Hoa Kỳ nhiều tuần nay rồi.”

Công ty luật của Định, DC Law, đã liệt kê công ty đầu tư Vietnam Partners của bà Foote là một thân chủ. Khi được hỏi rằng bà ta có quan tâm rằng một trong những luật sư của bà đã dính líu đến đợt bắt bớ của Hà Nội hay không, bà Foote trả lời: “Tôi không biết ông Định có phải là luật sư của Vietnam Partners hay không – chúng tôi thường sử dụng một công ty luật khác – và tôi không biết ông đang đề cập đến công ty gì.” Bà Foot cũng nói rằng AmCham “đã bình luận nhiều lần và ban điều hành hoặc thành viên đã có bất đồng ý kiến” với chính quyền Hoa Kỳ hay chính quyền VN.

Bà Foote đóng vai trò chính trong việc ký kết Hiệp Ước Thương Mại Song Phương (BTA) giữa Việt Nam và Hoa Kỳ và sự lên ngôi của Việt Nam trong WTO. Bà đã được chủ tịch Nguyễn Minh Triết trao huân chương hữu nghị vào tháng 7 năm 2007.

Trong lúc các thành viên AmCham vẫn còn quá tự kiêu để thừa nhận, thì một điều rõ ràng là: trước khi trở thành kẻ gây khó xử cho cộng đồng doanh nhân Hoa Kỳ, ông Định là một trong những nhân vật nổi bật nhất của tiến trình luật pháp Việt Nam.

Cho đến ngày 13 tháng 6 khi lực lượng an ninh áp giải ông ta và cáo buộc tội phản động, vị luật sư 41 tuổi Lê Công Định đã được xem là một trong những câu chuyện thành công sáng chói của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Sơ yếu lý lịch có nhiều điểm sáng: Tốt nghiệp Đại học Sài Gòn, rồi đến Đại học Luật Hà Nội, học bổng Fullbright ở Đại học Tulane, nơi ông ta tốt nghiệp với bằng Cao Học Luật năm 2000. Là một luật sư thương mại quốc tế cho công ty luật Hoa Kỳ có thế lực White & Case, nơi mà trong năm 2003 ông ta đã bào chữa cho Hiệp Hội Chế Biến và Xuất Khẩu Thủy Sản VN trong vụ kiện chống lại việc tiêu hủy cá basa mà các công ty chế biến thủy sản Hoa Kỳ đã vận động đối phó với Việt Nam. Thành viên cùng sáng lập và quản lý DC Law năm 2005, với trụ sở ở TP HCM. Kết hôn năm 1998 với cựu hoa hậu Nguyễn Thị Ngọc Khánh, người được biết đến bằng cả trí óc lẫn vẻ đẹp.

Ông Định là một người với nhiều mối giao kết, phần nhiều vây quanh việc thúc đẩy phát triển nền pháp trị trong một quốc gia CS, nơi mà quyền lực chính trị quy tụ trong Đảng CS và Bộ Chính Trị. Là phó chủ tịch của hội Luật Gia TP HCM từ năm 2005 đến 2008, Định đã dẫn đầu những nổ lực phát triển cải tổ luật pháp thương mại trên quê hương của ông. Danh sách thân chủ đáng kể của DC Law bao gồm Yahoo, Intel, Toshiba, Hyatt International, và Toyota, cũng như Vietnam Partners, thương vụ đầu tư của bà Ginny Foote. Định cũng là một thành viên thường trực của AmCham. Ông ta thường tham dự các buổi giao tiếp của AmCham tại TP HCM cùng các buổi họp mặt khác của AmCham nhằm để nhắm vào việc thúc đẩy những đánh giá sâu sắc hơn v

LIKE 1 | | HOME



Liên quan


Add a comment